W Bydgoszczy trwają obchody 680 rocznicy nadania praw miejskich. Tematyka dzisiejszego wykładu „Od drewnianych rur po sztuczną inteligencję - historia bydgoskich wodociągów i kanalizacji” doskonale wpisuje się w te wydarzenia. 22 kwietnia 2026 roku dyrektor Bydgoskiego Muzeum Wodociągów, dr Adam Kosecki z wielką pasją i w niezwykle interesujący sposób zaprezentował historię dostępu do wody i odprowadzania ścieków w naszym mieście.

W dokumencie lokacyjnym króla Kazimierza Wielkiego z 19 kwietnia 1346 roku brak informacji o dostępie do wody. Pierwsi mieszkańcy naszego grodu czerpali ją z Brdy, wykorzystywali deszczówkę i budowali studnie. Wykopaliska archeologiczne potwierdzają obecność tych ostatnich już w II poł. XIV wieku. Początki nowoczesnych wodociągów datuje się na rok 1523, kiedy to król Zygmunt Stary wydaje zezwolenia staroście bydgoskiemu Stanisławowi Kościeleckiemu na budowę wodociągu. Ten jednak szybko się psuje i w 1541 roku Walery z Bochni ratuje bydgoskie wodociągi, zmieniając miejsce ujęcia wody. Transport wody odbywa się drewnianymi rurami o długości 2 km.

Kwitnące miasto podupada, nie może podźwignąć się po potopie szwedzkim, po pierwszym rozbiorze znajduje się w granicach Prus. Koło roku 1800 wodociągi przestają działać. A co ze ściekami? Przez wiele wieków te tradycyjnie lądują w rynsztoku. Na pierwszą sieć kanalizacyjną miasto będzie czekać aż do roku 1907.

W wieku XIX rozpoczyna się ponowny rozwój miasta. Do prac nad koncepcją nowoczesnych wodociągów przystąpiono w 1881 roku. Komisja zatwierdza projekt dopiero w 1897 roku. Budowa trwa 3 lata. Jej efekty możemy zobaczyć do dziś. To znane wszystkim Bydgoszczanom ujęcie wody „Las Gdański” i Wieża Ciśnień przy ulicy Filareckiej. Okres II Rzeczpospolitej to kolejne modernizacje, między innymi pompy o napędzie gazowym zostają zastąpione pompami o napędzie elektrycznym. Niemcy w czasie II wojny światowej wodociągi rozbudowują.

Interesujące są losy powojenne: od wielkich deficytów wody, po najnowocześniejsze inwestycje, które są chlubą naszego miasta. Jedną z ważniejszych decyzji było zbudowanie stacji uzdatnia wody z rzeki Brdy „Czyżkówko”. Bardzo intensywne działania rozpoczęte w latach 90. XX wieku sprawiły, że mamy dziś czystą rzekę Brdę, w dużej części zrealizowany już  projekt budowy kanalizacji deszczowej, nowoczesne oczyszczanie ścieków. I tu wypada wyjaśnić pojawienie się sztucznej inteligencji w tytułu wystąpienia Pana dr Adama Koseckiego. Otóż pracę zbiorników retencyjnych na deszczówkę ma nadzorować AI. Bydgoska Woda stała się marką naszego miasta. Bez wahania możemy sięgnąć po szklankę wody z kranu!

W wykładzie nie zabrakło bogatego materiału ilustracyjnego i ciekawostek. Temat okazał się na tyle fascynujący, że po swoim wystąpieniu dr Adam Kosecki został wręcz zasypany ilością pytań. Na wszystkie z nich Słuchacze uzyskali wyczerpujące odpowiedzi.